Gelişim Psikolojisi Konu Anlatım Videoları

Gelişim Psikolojisi KPSS’de Çıkmış Soruların Çözüm Videoları

            Kişilik, bireyin bütün özelliklerinin bileşimidir. Bir insan hakkında psikoloji biliminin inceleyebileceği en geniş kavramdır. Benlik kavramı, benlik saygısı, kimlik, ego, mizaç gibi pek çok kavramı kapsar. Bireyin duyguları, yetenekleri, güdüleri, mizacı (huyu), sosyal, fiziksel – psikomotor ve bireysel özellikleri, karakteri ve değerleri, inançları, tutumları, görüşleri vb. gibi özelliklerinden oluşan ve onu başkalarından ayıran, kişinin doğuştan getirdiği ve sonradan kazandığı özelliklerinin hepsidir.

            Davranışsal genetik: Kişilik özelliklerinin oluşumunda kalıtımın etkisini inceleyen çalışma alanıdır.

            Treyt kuramları, kişilik tiplerini belirleyen ve kişiliği incelemede kullanılan bir yaklaşımdır. Treyt, kişiliğe temel özelliklerini veren davranış kalıplarıdır. Treyt kuramları, bu davranış kalıplarının doğasını, nasıl oluştuğunu açıklamaz. Sadece belirtilerini açıklar ve ölçer. Treytlerin her boyutu, birbiriyle karşıt anlamlı sıfat çiftleriyle ele alınır. Bu kuramlar, kişiliğin bütününe dair genellemeler yapmaktansa onu oluşturan özellikleri ayırıp ölçmek gerektiğini savunur. Bu kuramlar içe dönüklük, dışa dönüklük, uyuşabilirlik, sorumluluk, saldırganlık, sosyallik, duygusal dengelilik, kararlılık gibi özellikler ele alır ve incelerler.

            Biyo-Fizyolojik Yaklaşım – Sherdon: İçsalgı bezlerinin faaliyetleri, beden şekli gibi kimyasal – fizyolojik değişkenler ile kişilik özellikleri arasındaki ilişkilere cevap aramaktadır. Bunlar bilimsel olarak doğrulanmamıştır. Sherdon üç temel kişilik kategorisi tanımlamıştır. Ektomorf: Endişeli, gergin, içedönük, çekingen, aşırı kontrollü kişilerdir. Mezamorf: Lider, maceracı, girişken, atılgan, bağımsız karakterli kişilerdir. Endomorf: Rahatına düşkün, neşeli, arkadaş canlısı, duygusal karakterli kişilerdir.

            Epistemolojik İnanç: Bireyin, bilginin ne olduğu konusundaki fikri, bilme ve öğrenmenin nasıl gerçekleştiği ile ilgili öznel inançlarıdır. Bu inançlar bireylerin geleceğini, geleceğe bakış açısını bir bütün olarak etkilemektedir. Epistemolojik inançları gelişmiş bireyler, zorlayıcı öğrenme görevleriyle uğraşırken çabalarını sürdürme eğilimi göstermekte, daha yüksek düzeyde akademik başarıya ulaşmakta ve okula ve eğitime yönelik daha olumlu tutumlar geliştirmektedirler.

Denetim Odağı: Bir olayın nedeninin nerede arandığı ve görülmeye çalışıldığı ile ilgilidir. Olayın kaynağını bireyin kendisinde görmesi içten denetimli odaktır. Bu kişiler çevreyi kontrol edeceklerine inandıklarından bireysel ilgi ve yeteneklerini ön planda tutarlar. Entelektüel, akademik etkinliklerde daha fazla zaman harcayan, okul başarıları daha yüksek olan, yarışmacı ortamlarda daha üstün başarı gösteren ve toplumsal olaylarda daha etkin olan kişilerdir. Bu kişiler kendi yaşamlarında sorumlu olduklarını düşünen kişilerdir. Olayın kaynağını bireyin başkalarında araması ise dıştan denetimli odaktır. Bu kişilerin yeterlik düzeyi düşük, daha düşük beklenti düzeyine sahip, artan depresif özellikler taşıyan, kendini kabul ve özsaygı düzeyi düşük kişilerdir. Bu kişiler kendinde ve çevresinde çok az şeyi değiştirebileceklerini düşünürler. Bu nedenle kendi durumlarını değiştirmek için çok az çaba gösterirler.

Cinsiyet Rolleri: Toplumların, bireylerin cinsiyetlerine göre kendilerinden beklediği rollerdir. Geleneksel ataerkil (erkek – egemen) toplumlarda cinsiyetlerden beklenen davranışların oldukça farklı olmasına özen gösterilir. Bu gibi toplumlarda erillik ve dişilik iki zıt unsur olarak tanımlanır.

Androjen Kişilik: Özellikle batı toplumlarındaki demokratik gelişmelerin bir ürünü olarak ortaya çıkmıştır. Bir cinsiyetten beklenen bir gelişim görevinin diğer cinsiyet tarafından da yapılmasıdır. Androjen kişilik eril ve dişil olmaktansa her iki cinsin istenir özelliklerini taşıma durumu olarak kabul edilir. Burada kişi, çevresiyle daha etkili bir iletişim kurmak için her iki cinsiyetin toplumsal özelliklerini kullanabilir. Ancak cinsel sapma davranışı görülmez. Erkeklerin çocuk bakmaları, hemşire olmaları ve aşçılık yapmaları, kadınların pantolon giymeleri, araba kullanmaları vb.

Kişilik: Bireyi başkalarından ayıran, doğuştan getirilen ve sonradan kazanılan özelliklerin bütünüdür. Bireyin kişilik özellikleri, mizaç, karakter, tutum, istidat, yetenek, ilgi, duygu, güdü, inanç, düşünce, fiziksel ve sosyal özelliklerden oluşur.

Mizaç (Huy): Kişiliğin biyolojik ve fizyolojik yönüdür. Doğuştan getirilir ve değiştirilemez. Sinirlilik, neşelilik, içe dönüklük, dışa dönüklük, soğukkanlı olma, vb.

Karakter: Bireyin toplumun sosyal değerlerine uygun davranış gösterme özelliğidir. Yani kişiliğin ahlaki yönüdür. Çevreden kazanılır ve eğitimle şekillenir. Dürüstlük, sevecen olmak, sahtekar olmak, mücadeleci, sorumsuz olma vb.

Tutum: Bir kişinin herhangi bir nesneye veya duruma karşı genel değerlendirmesini yani belirli şekilde tepki göstermesini ifade eder. Bu tepki olumlu ya da olumsuz olabilir.

İstidat (Yatkınlık): Bireyde doğuştan var olan ama ortaya çıkmamış özelliklerdir.

Yetenek: doğuştan insanda var olan istidatların çevrede işlenerek işe yarar hale getirilmesidir. Yani istidatların ortaya çıkmış halidir. Otizm: Genetik yatkınlık temeliyle birlikte ortaya çıkmakla birlikte, birçok çevresel etkenin de rol oynadığı bir rahatsızlıktır. Kesin bir tedavisi yoktur. 3 yaşından önce başlar ve yaşam boyu devam eder. Otistik çocuklar iletişim ve sosyal beceri alanında çok başarısızdırlar. Nesneleri belli bir düzene koyma gibi kompulsif (takıntılı) davranışlar sergilerler. Dil gelişimleri çoğunlukla akranlarından daha geridir. Değişikliklere karşı direnç gösterirler. Hep aynı davranışları sergilerler. Çoğunlukla zeka problemlerine sahiptirler. Çok küçük bir kısmında olağanüstü yetenekler görülmektedir. Buna savant sendromu denir. Çok haneli sayıların çarpımını zihinsel olarak çok kısa sürede hesaplayabilme gibi ilginç becerilere sahiptirler (yağmur adam filmi).   

Gelişim Psikolojisi Konu Anlatım Videoları

Gelişim Psikolojisi KPSS’de Çıkmış Soruların Çözüm Videoları

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here