Rehberlik ve Psikolojik Danışma Konu Anlatım Videoları

  1. Tam zamanlı kaynaştırma uygulaması: Özel eğitim gerektiren bireylerin, akranları ile birlikte okul öncesi, ilköğretim, ortaöğretim ve yaygın eğitim kurumlarında aynı sınıfta eğitim görmesi ve sosyal açıdan bütünleştirilmesi için yapılan çalışmalardır. Sınıf mevcutları ilgili mevzuata göre düzenlenir. Özel eğitim okulunun yatılılık olanaklarından yararlanan öğrencilerden, akranları arasında eğitim alması uygun görülenler, yakın çevrelerindeki okul öncesi eğitim, ilköğretim, ortaöğretim kurumlarından eğitim alırlar. Servis giderleri özel eğitim kurumunca karşılanır.
  2. Yarı zamanlı kaynaştırma uygulaması: Kaynaştırma uygulaması yapılan sınıflara veya özel eğitim sınıflarına devam eden öğrencilerin; özel eğitim / kaynaştırma uygulaması yapılan sınıfların etkinliklerine katılması; kaynak oda, RAM ile özel eğitim kurumundan destek eğitimi alması için gerekli düzenlemeler yapılır. Bu sınıfların mevcudu en fazla dört öğrenciden oluşur. Bu sınıfta iki öğretmen görevlendirilir. Öğrencilerin değerlendirilmesinde, BEP’nda belirlenen amaçların gerçekleştirilmesi esas alınır.
  3. Tersine kaynaştırma: Engelli bireyler için açılan okullara herhangi bir engeli bulunmayan öğrenciler kabul edilmektedir. Bu uygulama engeli bulunan öğrenci ve onun velisinin isteğiyle gerçekleşir. Amaç düz kaynaştırmayla aynıdır; sosyal yönden engelli ve engelsiz öğrencileri kaynaştırmaktır. Genellikle okul öncesi eğitimde görülür.

              Kaynaştırma Dereceleri

              Fiziki kaynaştırma: Tüm fiziki engellerin kaldırılması ve özel eğitim gerektiren çocuğun akranlarının devam ettiği okulda eğitim görmesidir (özel sınıflar).

                  İşlevsel kaynaştırma: Özel eğitim gerektiren çocuğun diğer çocuklarla beraber dershane, atölye, yemekhane, kitaplık, spor salonu gibi okulun imkanlarından ve kaynaklarından faydalanmasıdır. Önceden planlanmış bazı derslerde veya etkinliklerde bir araya gelme buna bir örnektir.

                  Sosyal kaynaştırma: Özel eğitim gerektiren çocukların diğer çocuklarla düzenli kişisel ilişkiler kurması ve aralarında etkileşimin sağlanmasıdır (aynı sınıf içinde birlikte eğitim).

                  Tam sosyal kaynaştırma: Özel eğitim gerektiren çocukların üretici ve katılımcı bir birey olarak toplum içinde yaşaması, çalışması ve boş zaman faaliyetlerine katılabilmesidir (nihai amaç).

Okul düzeyinde kaynaştırma eğitiminin yapılanması

              Okul müdürünün görev, yetki ve sorumlulukları:

  • Okul müdürü, kaynaştırma uygulamaları için kurumda gerekli düzenlemeleri planlar ve uygulanmasını sağlar, özel eğitim hizmetleri kurulu ile işbirliği yapar.
  • Milli eğitimin temel ilkeleri ve genel amaçları doğrultusunda okulun amaçlarına uygun olarak yönetilmesinden, değerlendirilmesinden ve geliştirilmesinden sorumludur.
  • Eğitim – öğretim ve işleyişle ilgili olarak okulun amacı, türü, kademesi ve uygulanan eğitim programına göre MEB özel eğitim okul ve kurum müdürleri görev tanımında belirtilen görevleri yürütür.
  • Ders okutma görevinin yanında kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge, program ve emirlere uygun olarak görevlerini yürütmeye, okulu düzene koymaya ve personeli denetlemeye yetkilidir.

            Okul müdür başyardımcısının görev, yetki ve sorumlulukları:

  • Ders okutma görevinin yanında yönetimde müdürün en yakın yardımcısıdır. Müdür olmadığı zamanlarda müdüre vekalet eder.
  • Okulun her türlü eğitim – öğretim, yönetim, rehberlik, denetim, öğrenci, personel, tahakkuk, ayniyat, yazışma, sosyal etkinlikler, yatılılık, bursluluk, güvenlik, beslenme, bakım, koruma, temizlik, düzen, nöbet, halkla ilişkiler gibi işleriyle ilgili olarak okul müdürü tarafından verilen görevleri yapar. Bu görevlerin yapılmasından ve okulun amaçlarına uygun olarak işleyişinden müdüre karşı sorumludur.
  • Ayrıca görev tanımında belirtilen diğer görevler ile müdür tarafından verilen görevleri de yapar.

            Öğretmenlerin görev ve sorumlulukları:

  • Öğretmen, özel eğitim gerektiren öğrencilerin sınıf tarafından sosyal kabulü için önlemler alır, bireysel ve gelişim özelliklerini dikkate alarak değerlendirmeler yapar, programını bireyselleştirerek uygular. Bu çerçevede aileler, ilgili kurum ve kuruluşlar ile işbirliği içinde çalışır.
  • Gezerek özel eğitim görevi verilen öğretmen; BEP’nı uygular, değerlendirir, gerektiğinde bireye, aileye, öğretmene ve kuruma bilgi verir.
  • Kendilerine verilen sınıfın veya şubenin derslerini, programda belirtilen esaslara göre planlamak, okutmak, bunlarla ilgili uygulama ve deneyleri yapmak, ders dışında okulun eğitim – öğretim ve sosyal etkinliklerine katılmak ve bu konularda kanun, yönetmelik ve emirlerde belirtilen görevleri yerine getirmekle yükümlüdürler.
  • Bireyselleştirilmiş eğitim programları, gelişim ölçekleri ile ölçme ve değerlendirme araçlarının hazırlanmasında ve uygulanmasında BEP geliştirme birimi ile iş birliği yapmak.
  • BEP’nı uygulamak ve değerlendirmek.
  • Öğrencilerin eğitim performansları ve yetersizlik türünü dikkate alarak gerekli öğretim materyallerini hazırlamak veya temin etmek.
  • Okul ve kurumdaki aile eğitim çalışmalarına katılmak, sınıfındaki öğrencilerinin ailelerine yönelik aile eğitim çalışmalarını planlamak ve yürütmek.
  • Öğrencilere destek eğitim hizmeti sağlanması ve eğitim performansları doğrultusunda başka bir okul veya kuruma yönlendirilmesinde PDR hizmetleri yürütme komisyonu ve BEP geliştirme birimiyle işbirliği yapmak.
  • Öğrencilerin yetersizliklerinden dolayı kullandığı kişisel cihaz ve aletlerin bakımı ve kontrolüne ilişkin tedbirler almak.
  • Öğrencilerin eğitim performansları ve ihtiyaçları doğrultusunda bire bir eğitim yapmak.
  • Sınıf öğretmenliğinin esas olduğu okul ve kurumlarda alan öğretmenleri ile birlikte ders okutmak.
  • Ayrıca görev tanımında belirtilen diğer görevler ile müdür tarafından verilen eğitim – öğretimle ilgili diğer görevleri de yapar.

            Rehber öğretmenin görev ve sorumlulukları:

  • Rehber öğretmen / psikolojik danışman; kaynaştırma uygulaması kararı ile gelen öğrenciler için, uygun eğitim ortamının düzenlenmesinde ve uygulamada yer alan öğretmenlere, öğrencilerin gelişimlerini izleme ve aile eğitimi konularında rehberlik eder.
  • Özel eğitime ihtiyacı olan öğrencilerin ailelerine yönelik aile eğitimi hizmetlerini planlamak, yürütmek ve gerektiğinde ilgili kişi, kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapmak.
  • Özel eğitime ihtiyacı olan öğrencilerin bireysel gelişimini değerlendirmek üzere formlar hazırlanmasında BEP geliştirme birimiyle, öğretmenler ve ilgili personelle işbirliği yapmak.
  • Öğretmenler ve ailelerle işbirliği yaparak öğrenciler için bireysel gelişim raporu düzenlemek.
  • Öğrencilerin eğitim ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla PDR hizmetleri yürütme komisyonu, BEP geliştirme birimi, izleme ve yöneltme kurulu ile öğretmenlerle işbirliği yapmak.

                  Aile ve özel eğitim gerektiren bireyin sorumlulukları:

  • Aile, programın uygulanması sırasında çalışmalara etkin bir şekilde katılır, gerektiğinde eğitim araç – gereç desteği sağlayabilir.
  • Özel eğitim gerektiren birey, değerlendirme sonrasında çıkan eğitim önlemi ve yöneltme kararında isteğini belirtir.

                  Kaynaştırma Eğitiminde Dikkat Edilecek Konular:

  • Öğrencinin yetersiz yönleri kadar yeterli yönleri de bilinmelidir.
  • Normal sınıf içinde tek bir yetersizlik türüne yönelik yerleştirme yapılmalıdır.
  • Eğitim okulda olduğu kadar okul dışı ortamlarda da devam ettirilmeye çalışılmalıdır.
  • Çocuklara başarabilecekleri görevler verilmeli, başarıları ödüllendirilmelidir.
  • Çocuğun güvenini, kişiliğini, ilgisini sarsacak sözlerden kaçınılmalıdır.
  • Çocuğu normal hale getirmek değil de yeteneklerini en iyi şekilde kullanmalarını sağlamak en önemli hedef olmalıdır.
  • Yapılan etkinlikler bireyin duyu kalıntısına hitap edecek şekilde planlanmalıdır.
  • Ders konularının analizleri yapılmalı ve konular parçalara ayrılmalıdır.
  • Sosyal, kültürel, iş ve meslek eğitimi çalışmalarına ağırlık verilmelidir.
  • Her aşamada çocuklar güdülenmeli ve teşvik edilmelidir.
  • Yetersizlik ne olursa olsun bireyi olduğu gibi kabul etmek esas alınmalıdır.
  • Çalışmalarda aile ve yakın çevresinin desteği alınmalıdır.
  • Öğrencinin öğrenciye rehberlik etmesine yer verilmelidir.
  • Etkinlikler sonucunda çocuğa geri bildirimler verilmelidir.
  • Çalışmalar sürekli gözlenmeli, kayıt edilmeli ve durum hakkında aileye açıklamalar yapılmalıdır.
  • Her kaynaştırma öğrencisi için ayrı bir BEP hazırlanmalıdır.
  • Öğrenciye sunulacak bilgi alanları aşamalılık ilkelerine göre düzenlenmelidir.
  • Öğretmen verimini artırmak için, sözel yöntemin yanında gözlem, deney, modelleştirme, problem çözme, soru – cevap, tartışma, grup çalışması, özel eğitimde kullanılan açık anlatım ve basamaklandırılmış öğretim yöntemlerinin de kullanılması uygun olacaktır.
  • En iyi öğrenilen şeyler kendi kendine yaparak ve yaşayarak öğrenme durumuyla ortaya çıkar. Öğretmen bu ilkeyi tüm etkinliklerin temeline almalıdır.
  • Öğretim etkinliklerinde görsel – işitsel materyallerin kullanılması uygun olur. Çünkü öğrenme işlemine katılan duyu organlarının sayısı ne kadar çoksa öğrenme o kadar iyi, unutma o kadar geç olacaktır.
  • Öğrenciler düşük not aldıkları zaman, öğretmenler öğrenciler hakkında önyargı beslememeli, onlara karşı ilgi ve güvenini yitirmemelidir.
  • Öğretmen ders anlatırken öğrenci ile göz iletişiminde bulunmalıdır. Göz iletişimi hem sınıfın denetiminde hem de derse karşı uyanık ve dikkatli tutmada etkili bir yöntemdir.
  • Öğrencilerin ilgi, ihtiyaç ve olgunluk düzeyleri ve bazı özellikleri dikkate alınarak en uygun pekiştireçler verilmeli ve bunlar başarıyı ödüllendirici olarak kullanılmalıdır.
  • Olumsuz davranışlardan çok olumlu davranışların, yetersizliklerden çok çocuğun yeterli yönlerinin görülüp pekiştirilmesi daha uygun bir yöntemdir.

                  Kaynaştırma eğitiminde amaçların gerçekleşmediği durumda yapılacaklar:

  • Öğretim materyalleri ve aktiviteleri değiştirilebilir.
  • Öğrencinin yaptığı belirli hataları düzeltmek için belirli ve o öğrenciye özel stratejilerin öğretilmesi uygun olabilir.
  • Öğretim süreci değiştirilebilir. Ek sunum ve alıştırmalar yapılabilir.
  • Öğretim yöntemi değiştirilebilir.
  • Öğretim adımları yavaşlatılabilir.
  • Öğretim amaçları kolaylaştırılabilir.
  • Amacın gerçekleştirilme koşulları değiştirilebilir. Öğretmen öğretim amaçlarını alt amaçlara bölerek de öğrencinin amaçlarını gerçekleştirmesini sağlayabilir.
  • Öğretilecek içerik değiştirilebilir.
  • Fiziksel ortam tekrar düzenlenebilir.
  • Gerektiğinde birebir öğretim veya tüm gruba öğretim yapılabilir. Gruplar yeniden oluşturulabilir.

                  Kaynaştırma eğitiminde değerlendirme

  • Bulunduğu okulun eğitim programını veya denkliği olan bir programı izleyen öğrencilerin başarıları, devam ettikleri okulun sınıf geçme ve sınavlarla ilgili hükümlerine göre değerlendirilir. Ancak değerlendirmelerde öğrencinin BEP’i dikkate alınır.
  • Öğrencilerin başarılarının değerlendirilmesinde kullanılacak yöntem, teknik, ölçme araçları ve değerlendirme süresi, değerlendirme zamanı, değerlendirme aralıkları, değerlendirmeden sorumlu kişiler ve değerlendirmenin yapılacağı ortam, BEP geliştirme biriminin görüş ve önerileri doğrultusunda belirlenir.
  • Yazma güçlüğü olan öğrenciler ve özel öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin değerlendirilmesi sözlü, sözlü ifadede güçlük yaşayan öğrencilerin değerlendirilmesi ise yazılı olarak yapılır. Her iki beceride yetersizliği olan bireyler ise davranışlarının gözlemlenmesi yoluyla değerlendirilir.
  • Yazılı sınavlar öğrencilerin yetersizlik türüne, eğitim performanslarına ve gelişim özelliklerine göre çeşitlendirilir. Sınavlar kısa cevaplı ve az sorulu olarak düzenlenir.
  • Öğrenciler, yetersizliklerinden kaynaklanan güçlüklerini gidermek amacıyla sınavlarda uygun araç – gereç, cihaz ve yöntemlerden yararlandırılır. İhtiyacı olan bireyler için yazılı sınavlarda refakat etmek üzere bir öğretmen görevlendirilir.
  • Görme yetersizliği olan öğrencilerin yazılı sınavlarda Braille yazı olarak verdiği cevaplar sınavdan hemen sonra öğretmenin öğrenciye okutmasıyla değerlendirilir. Bu öğrenciler, çizimli ve şekilli sorulardan muaf tutulurlar. Az gören öğrencileri için sınav soruları kalın ve büyük puntolu hazırlanır.
  • İşitme yetersizliği olan öğrenciler ilköğretim ve ortaöğretimde, istekleri doğrultusunda yabancı dil programlarındaki bazı bilgi ve becerilerin öğretiminden veya dersin tamamından muaf tutulurlar.
  • Zihinsel yetersizliği olan öğrenciler, dikkat, bellekte tutma ve hatırlama güçlükleri dikkate alınarak daha sık aralıklarla değerlendirilirler.
  • Otistik bireyler ile duygusal ve davranış bozukluğu olan öğrencilerin değerlendirilmesi, iletişim özellikleri ile sosyal duygusal hazır bulunuşlukları dikkate alınarak yapılır.
  • Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan öğrencilerin değerlendirilmesi, bu öğrencilerin özellikleri dikkate alınarak daha sık aralıklarla ve kısa süreli sınavlarla yapılır.
  • Kas ve sinir sistemi bozukluklarına bağlı motor becerilerde yetersizliği olan öğrenciler motor beceri gerektiren derslerin uygulamalı bölümlerinden istekleri doğrultusunda muaf tutulurlar.
  • İlköğretim Kurumları Yönetmeliği’nde “Kaynaştırma yolu ile eğitimlerine devam eden özel eğitim gerektiren öğrencilere, başarısızlıklarından dolayı sınıf tekrarı yaptırılmaz” denilmektedir.

Rehberlik ve Psikolojik Danışma Konu Anlatım Videoları

            Özel gereksinimli öğrencilerin eğitim ortamları

             Normal sınıf: Öğrenciler eğitimlerinin çoğunu normal sınıflarda alırlar. Ancak zamanlarının % 21’nde destek özel eğitim hizmetleri verilir. Çocuğun sınıf içi ve dışı etkinliklerin tümü özel eğitim kapsamı içinde ele alınır.

                  Kaynak oda: Öğrenciler, okul zamanının en az % 21’inde en çok % 60’ında destek özel eğitim hizmetleri alır. Zamanının geriye kalan kısmında normal sınıfta öğretim görebilir. Yarı zamanlı kaynaştırma da denir.

                  Ayrı (özel) sınıf: Öğrenciler, okuldaki zamanın % 60’ından fazlasında özel eğitim ve destek hizmetleri kapsamında kendileri için düzenlenmiş özel sınıflarda tam zamanlı olarak alırlar. Sadece boş zamanlarda normal sınıflardaki arkadaşlarıyla kaynaşırlar.

                  Ayrı okul: Öğrenciler, okuldaki zamanın % 60’ından fazlasında özel gereksinimi olan çocuklara yönelik okullarda özel eğitim ve destek hizmetleri alırlar. Akranlarıyla ancak okul dışı saatlerde birlikte olmaları söz konusudur (yatılı olmayan fen liseleri, görme engelliler, işitme engelliler okulları vb.)

                  Yatılı okul: Öğrenciler, okullardaki zamanlarının % 100’ünü özel gereksinimli çocuklar için açılmış olan yatılı kurumlarda, özel geliştirilmiş programlar, özel yetiştirilmiş personel ve özel donatılmış eğitim ortamlarında alırlar.

Ev / hastane: Öğrenciler hastanelerde veya evde özel eğitim alırlar.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here