Rehberlik ve Psikolojik Danışma Konu Anlatım Videoları

         i. Sosyometri (Moreno): Bir grubu oluşturan bireylerin sosyal (ilişki) durumunu, birbirleri ile olan ilişki biçimlerini, grup içindeki alt grupları, kısaca grubun gerçek görünümü ve grup bütünlüğü hakkında objektif bilgi edinmek için en güvenilir yollardandır. Bireyler arasındaki ilişkilerin niteliği ve buna dayanarak grubun yapısı üzerinde bilgiler toplanır. Birbirini yeterince tanıyan en fazla 25 – 30 kişilik gruplara uygulanmalıdır. Gruba, birlikte zaman geçirmeyi istedikleri ilk üç kişinin kimler oldukları sorulur, böylece bireylerin grup içinde birbirlerine olan yakınlıkları ortaya çıkmış olur. Gruba belirli konularda bireylerle ilişkileri ile ilgili sosyometrik anket uygulanır ve anketin sonuçları sosyogramdagösterilir. Sosyometri uygulamasından elde edilen verilerden yararlanılarak oluşturulan grafiğe sosyogram denir. Sosyogramda, sosyometri uygulamasından yüksek puan alanlar merkeze, düşük puan alanlar dışarıya doğru olmak üzere yerleştirme yapılır. Cinsiyetler ve öğrencilerin kaçıncı derecede seçildikleri farklı işaretlemelerle gösterilir. Birinci derecede seçilen öğrenciye 3, ikinci derecede seçilen öğrenciye 2, üçüncü derecede seçilen öğrenciye 1 puan verilir. Böylece bireylerin grup içinde birbirlerine olan yakınlıkları ortaya çıkmış olur.

Liderler, diğer üyelerin çoğunluğu tarafından seçilen kişilerdir. Gruptakilerin en çok tercih ettiği öğrencilerdir.

Seçilmeyenler (terk edilmişler), üyelerden hiçbirinin arkadaş olarak seçmediği kişilerdir.

Karşılıklı çekenler, grup içinde sadece karşılıklı olarak birbirini seçen kişilerdir.

Klikler, büyük gruptan soyutlanmış, kendi aralarında birbirini seçen küçük gruplardır.

Çekimserler, arkadaşları tarafından tercih edildiği halde kendisine verilen sayıda arkadaş adı tercih etmekte çekimser davranan bireylerdir.

Reddedilenler, kendilerini isteyen bireyleri istemeyip, başkalarını isteyen kişilerdir.

Bu teknikte amaç, grup dışında kalan öğrencileri gruba kazandırmak, uyum sorunlarının önüne geçmek ve liderlere bakarak grup yapısını ve özelliklerini anlamak, liderlik vasfının olumlu yönde gelişmesi için önlemler almaktır. Sosyometriden elde edilen veriler bireylerin tüm özelliklerine genellenmemelidir. Sosyometri yoluyla elde edilen puan veya statü mutlak değildir. Göreli bir anlam taşır. Her bireyin statüsü testin uygulandığı gruba ve başvurulan ölçüte göre bir değer taşır.

Sosyometri sonucunda yıldız – önder ve soyutlanan – izole edilen bireyler tespit edilir. Bizim özellikle üzerinde durmamız gereken grup soyutlanan – izole edilen gruptur. Seçilmeyen ve arkadaşları tarafından soyutlanan öğrenciler diğerlerinden daha fazla ilgiye ihtiyaç duyarlar.

            ii. Kimdir Bu? (Bil Kim? – Kimi Hatırlatıyor?): Bazı özellikler verilerek bu özelliklere sahip bireylerin bulunmasını isteyen bir tekniktir. Bu yolla bireylerin hangi özellikleri ile tanındıklarını ortaya koymak mümkündür. Öğrenciler özelliklerin karşısına birden fazla isim yazabilirler ya da kendi isimlerini de yazabilirler. Kendilerini ya da diğer öğrencileri birden fazla özelliğin karşısına da yazabilirler. Yorum yapılırken değerlendirme tablosuna, öğrenci kendi adını yazmışsa anma işareti (+ ya da x); başkası tarafından adı yazılmışsa anılma işareti (/) konulur.

Bu teknikte bireyin kendini nasıl gördüğü ve başkaları tarafından nasıl görüldüğü arasındaki uyuşma derecesine “bağdaşım” denir. Bireyin kendini hangi davranışlarla niteliği ile başkalarının onu hangi davranışlarla nitelediği karşılaştırılır. Kişinin kendisi için belirttiği davranış başkaları tarafından ne kadar çok belirtilmişse, o kişinin uyma sayısı yani bağdaşım düzeyi o kadar yüksektir. Bireyin uyuşmazlık derecesinin yüksek olması onun kendisi ve başkalarıyla uyumsuzluk içinde olduğunu ya da bir takım problemlerinin olabileceğini ifade eder.

Bu teknikte sınıftaki öğrencilerin birbirlerini algılayış biçimlerini görebilmek için bireylerin isimlerinden oluşan çapraz dağılım tablosu hazırlanabilir. Bu tablonun içindeki iki yönlü kutularda bireylere ilişkim betimsel davranışlar numaraları ile gösterilir.

            iii. Sosyal Uzaklık Ölçeği: E.S. Bogardus tarafından 1925’te geliştirilmiştir. Bireylere grup içinde kendilerine en uzak olan bireylerin kimler olduğu sorularak grup dinamiği ve kişiler hakkında bilgi edinilmeye çalışılır. Sınıf içi ilişkilerde grup üyelerinin birbirlerini kabul derecelerini saptamak için kullanılır. Öğrenciler genellikle 5’li değerlendirme ölçütüne göre değerlendirilir. 1, en yakın arkadaşı; 5, en uzak arkadaşı betimler.

iv. Rol Dağıtım Tekniği: Öğrencilerin belirgin özelliklerini ortaya çıkarmaya yarar. Öncelikle belli tiplerin tanınmasına yardımcı olacak bir oyun seçilir ve öğrencilere okunur. Oyunda yer verilmiş oyuncuların kişilik özellikleri anlatılır. Sonra öğrencilere rol listeleri dağıtılarak bu rollere uygun düşen arkadaşlarının isimlerini yazmaları istenir. Öğrenciler yazdıklarını kimseye söylememeleri ve göstermemeleri konusunda uyarılır. Uygulama sonunda her öğrenciye ilişkin olarak elde edilen bilgiler, öğrencilerin olumlu ve olumsuz kimi kişilik özelliklerinin tanınmasına yardım eder. Rol listesinde kral, kraliçe, iyilik perisi, arabulucu, neşelendirici, yalancı, ikiyüzlü, kendini beğenmiş, arabozucu, herkesi seven vb. gibi roller yazılır.

Rehberlik ve Psikolojik Danışma Konu Anlatım Videoları

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here